Hoe u kunt voorkomen dat u in geluk verstrikt raakt

Gelukkig willen zijn is begrijpelijk. Lastiger wordt het wanneer iedere moeilijke dag voelt als bewijs dat je verkeerd leeft. Dan ontstaat naast verdriet of spanning nog een tweede probleem: de eis dat die gevoelens onmiddellijk moeten verdwijnen. In The Happiness Trap bespreekt Russ Harris hoe die voortdurende controle een val kan worden. Zijn boek steunt op Acceptance and Commitment Therapy, meestal afgekort tot ACT: een benadering waarin ruimte voor ervaringen samengaat met handelen naar persoonlijke waarden.

Een fijne stemming is geen dagelijkse verplichting

Een plezierige middag en een betekenisvol leven zijn verschillende dingen. Soms vallen ze samen, bijvoorbeeld tijdens een ontspannen ontmoeting met iemand die belangrijk voor je is. Op andere momenten vraagt iets waardevols juist moeite. Een moeilijk gesprek voeren, afscheid nemen of een nieuwe vaardigheid leren kan gepaard gaan met onzekerheid, verdriet of frustratie.

Dat maakt het verlangen naar plezier niet verkeerd. Het betekent wel dat je stemming geen volledige beoordeling van je leven geeft. Wie na een vermoeiende werkdag weinig enthousiasme voelt, hoeft daar niet meteen een persoonlijk tekort uit af te leiden. Eerst kijken wat er werkelijk speelt, levert vaak meer op dan jezelf verwijten dat je dankbaarder zou moeten zijn.

Herken de regels die je jezelf oplegt

Soms klinkt een ongeschreven regel als: zodra ik geen twijfel meer voel, begin ik aan dat project. Of: een goede ouder blijft altijd rustig. Zulke voorwaarden lijken richting te geven, maar kunnen de lat onbereikbaar maken. Je wacht op een innerlijke toestand die zich niet op bestelling laat oproepen.

Een bruikbare reflectievraag is wat die regel met je gedrag doet. Helpt hij om zorgvuldig te handelen, of leidt hij tot uitstel en zelfverwijt? Iemand die een eerste presentatie voorbereidt, kan onzeker zijn en toch de opbouw oefenen. Het doel wordt dan een begrijpelijk verhaal vertellen, niet bewijzen dat zenuwen volledig verdwenen zijn.

Een gedachte hoeft geen opdracht te worden

Binnen ACT wordt afstand nemen van gedachten aangeduid als defusie. Daarbij gaat het niet om jezelf overtuigen dat alles goed zal komen. Je leert een gedachte herkennen als een mentale gebeurtenis, zodat je kunt onderzoeken hoe je erop wilt reageren. De gedachte dat iets zal mislukken is daarmee nog geen vaststaand verslag van de toekomst.

Stel dat je na één afwijzing concludeert dat solliciteren zinloos is. De teleurstelling verdient aandacht, maar voor een volgende beslissing kun je ook naar concrete informatie kijken. Paste de functie bij je ervaring? Was de brief duidelijk? Wat kun je aanpassen? Zo ontstaat ruimte tussen een pijnlijke conclusie en de keuze om helemaal te stoppen.

Aanvaarden betekent niet alles goedvinden

Erkennen dat je boos of verdrietig bent, betekent niet dat je een schadelijke situatie moet verdragen. Een grens stellen, hulp vragen of omstandigheden veranderen kan juist passen bij wat je belangrijk vindt. Het onderscheid zit tussen erkennen wat je nu ervaart en besluiten dat er aan de buitenwereld niets mag veranderen.

Denk aan een werkafspraak die steeds wordt geschonden. Je kunt je frustratie opmerken en vervolgens feiten verzamelen voor een gesprek. Dat gesprek hoeft niet te wachten tot je volkomen ontspannen bent. Tegelijk is rust nemen soms verstandig: niet iedere moeilijke situatie vraagt onmiddellijk om actie en niet elk ongemak hoeft een oefening te worden.

Maak waarden zichtbaar in kleine keuzes

Waarden geven richting aan hoe je wilt handelen. Een doel kan zijn om een opleiding af te ronden; nieuwsgierigheid kan de waarde zijn die daarachter ligt. Het doel heeft een eindpunt, terwijl die richting ook betekenis houdt tijdens een gewone week of na een tegenvaller.

Vertaal een belangrijk woord daarom naar iets concreets. Aandacht voor anderen kan betekenen dat je tijdens een gesprek je telefoon weglegt. Zorgvuldigheid kan betekenen dat je een onduidelijke afspraak navraagt. Zulke handelingen bieden een houvast dat minder afhankelijk is van de stemming waarmee je wakker wordt.

Gebruik zelfhulp zonder een nieuwe prestatienorm

Een boek kan taal geven aan herkenbare ervaringen, maar is geen persoonlijke diagnose of behandeling. Ook deze benadering wordt een extra last als je vindt dat je gevoelens voortaan perfect moet accepteren. Je mag zoeken, terugvallen en ondersteuning nodig hebben. Bespreek aanhoudende klachten die je dagelijks leven belemmeren met een huisarts of gekwalificeerde hulpverlener. Een zinvol leven vraagt geen ononderbroken opgewektheid, en hulp inschakelen kan juist een waardevolle stap zijn.

Al tien jaar verzorgt Online Solutions Group BV het onderhoud en de verdere ontwikkeling van CompanyGids. Eigenaar Sergej Dergatsjev bouwt daarmee verder aan de bedrijvengids. Voor zakelijke contacten vindt u bedrijven voor softwareontwikkeling en reclamebureaus op CompanyGids. Bekijk ook de diensten van OSG op het gebied van digitale ondersteuning: socialmediamarketing.